دسته بندی مطالب

تشخیص ژنتیک مولکولی مشاوره ژنتیک و بالینی تشخیص سیتوژنتیک تشخیص سیتوژنتیک مولکولی

بیماری هانتینگتون

| تعداد بازدید : 5480

بیماری هانتینگتون یک بیماری ارثی نورودژنراتیو مرتبط با مغز است. در این بیماری عملکرد سلول های مغزی یا نورون ها در بخش های خاصی از مغز مختل می شود. دژنره شدن نورون ها باعث اختلالات حرکتی، شناختی وناتوانی های ذهنی می شود. بیماری توارث اتوزوم غالب دارد و ناشی از افزایش تکرارهای سه نوکلئوتیدی در ژن HTT، کد کننده پروتئین هانتینگتین است.

بیماری هانتینگتون

زمینه بالینی

بیماری هانتینگتون به افتخار دکتر George Huntington که این بیماری را در سال 1872 برای اولین بار توصیف کرد، نامگذاری شد. هانتینگتون یک بیماری ژنتیکی تخریب کننده سلول های سیستم اعصاب مرکزی به صورت پیشرونده است که با ناهنجاری های حرکتی غیرارادی (chorea)، مشکلات شناختی و تغییرات ذهنی شامل آسیب به حافظه و عدم تمرکز، اختلال در تکلم، حرکات ناموزون صورت، تغییرات رفتاری و شخصیتی مشخص می شود. علایم بیماری در نتیجه فقدان سلول های نورونی در نواحی خاصی از مغز است که معمولا همراه با بروز علایم  در افراد بیمار در سن 30 تا 50 سال می باشد. طول متوسط بیماری تقریبا 15 تا 20 سال است.

البته نوعی از بیماری هانتینگتون با سن شروع در نوجوانی (juvenile -onset Huntington disease) است که در این وضعیت به جای حرکات chorea، انعطاف ناپذیری وسفتی همراه با کاهش حرکات ارادی و عدم تعادل وجود دارد. افت تحصیلی ناگهانی در بیمار و بروز ناهنجاری‌های رفتاری در او مشاهده می شود که معمولا با حملات صرع همراه است. طول متوسط بیماری 10 تا 15 سال است.

زمینه ژنتیکی:

هانتینگتون دارای توارث اتوزومی غالب همراه با سن بروز متغیر است. قابل ذکر است که بیماری اغلب افزایش شدت (anticipation) نشان می دهد، به این صورت که بیماری در نسل بعدی شدیدتر وسن بروز کمتری دارد به خصوص اگر بیماری توسط  پدر منتقل شده باشد.

این بیماری در نتیجه افزایش در تکرارهای پلی گلوتامینی CAG  در ناحیه 5 اگزون اول ژن HTT در موقعیت 4p16 می باشد. این ژن کدکننده پروتئین هانتینگتین است، اگرچه عملکرد دقیق این پروتئین هنوزناشناخته است اما به نظر می رسد نقش مهمی در عملکرد سلول های نورون های مغزی داشته باشد. در واقع افزایش تکرارهای CAG در توالی DNA و متعاقبا افزایش تکرارهای اسیدآمینه گلوتامین در پروتئین حاصل، پروتئین را مستعد تشکیل توده های درون سلولی می کند که برای سلول ها به ویژه نورون ها سمی است.

در شکل زیرارتباط بین میزان تکرارهای CAG و بروز بیماری مشخص شده است.

آلل های حاوی 27-35 تکرار CAG در ژن HTT مرتبط با تظاهرات بیماری نیست. با این وجود ، افرادی با این تعداد تکرار به دلیل ناپایداری میوزی و افزایش تعداد تکرارها ( بیش از 36 تکرار) ، در معرض ریسک داشتن فرزندی مبتلا خواهند بود. قابل ذکر است افرادی با 36-39 تکرارCAG ممکن است علایم بیماری را نشان ندهند (reduced penetrance)، در حالیکه افرادی با40  تکرار یا بیشتر تقریبا همیشه علایم بیماری را نشان می دهند.

روش‌های تشخیص مولکولی

  1. PCR

  2. Triplet Repeat Primed PCR

  3. Southern blot 

 

نمونه مورد آزمایش

  • خون

  • مایع آمنیوتیک

 

مدت زمان انجام آزمایش

2-3  هفته

References

McColgan P, Tabrizi SJ. Huntington's disease: a clinical review. European Journal of Neurology 2017

Jama M, Millson A, Miller CE, Lyon E. Triplet repeat primed PCR simplifies testing for Huntington disease. The Journal of Molecular Diagnostics 2013; 15(2): 255-262    Genetics Home Reference (https://ghr.nlm.nih.gov)

http://genetics4medics.com/huntington-disease.html

 


نویسندگان

دکتر محمد کاظمی، دکتر محمد امین طباطبائی فر (متخصص ژنتیک پزشکی)، واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک اریترون

تماس با ما


اریترون یک آزمایشگاه تخصصی است که از راه های مختلف می‌توانید با آن در تماس باشید و پرسش ها

 و مشکلات خود را به آسانی با متخصصین ما در میان بگذارید.

 

ساعت کار آزمایشگاه از 06:30 صبح الی 10 شب به طور یکسره و روزهای تعطیل از 7 صبح الی 2 بعد از ظهر

اصفهان / خیابان شیخ صدوق شمالی / خیابان شیخ مفید غربی

جواب آزمایش خود را به آسانی از طریق ربات تلگرامی به آدرس [email protected] دریافت نمایید.

شماره تماس : 2-36633621 - 031

شماره فکس: 89784728- 021                                           [email protected]

                                                                                    کد پستی : 76351-81647